Nadwieprzański Park Krajobrazowy na terenie Gminy Trawniki
Jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów gminy jest Nadwieprzański Park Krajobrazowy, obejmujący fragment doliny środkowego biegu rzeki Wieprz – jednego z najważniejszych korytarzy ekologicznych regionu.
Na terenie Gminy Trawniki:
- park zajmuje ok. 796 ha, co stanowi ok. 9,5% powierzchni gminy,
- obejmuje północną część gminy, w tym okolice Lasu Siostrzytowskiego,
- jego granice częściowo pokrywają się z granicą gminy Trawniki i Milejów.
Park chroni jeden z najpiękniejszych fragmentów doliny Wieprza – pełen meandrów, rozległych łąk i naturalnych siedlisk.

Mapa obszarów chronionych na terenie Gminy Trawniki.
Przyroda doliny Wieprza
Dolina Wieprza zachowała w dużym stopniu swój naturalny charakter, co czyni ją jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów regionu.
W krajobrazie dominują:
- naturalnie meandrująca rzeka
- liczne starorzecza i zakola
- rozległe łąki i pastwiska
- torfowiska i tereny bagienne
- roślinność wodna i szuwarowa
To właśnie tutaj można obserwować dziką przyrodę w jej naturalnym środowisku oraz poczuć prawdziwy klimat doliny rzecznej.
Różnorodność siedlisk i znaczenie ekologiczne
Obszar gminy wyróżnia się dużą różnorodnością siedlisk przyrodniczych:
- siedliska wodne i torfowiskowe
- łąki wilgotne i zalewowe
- zarośla nadrzeczne i łęgi
- kompleksy leśne
Tereny te stanowią ważne miejsce występowania wielu gatunków roślin i zwierząt oraz pełnią istotną rolę w krajowym systemie przyrodniczym, umożliwiając migrację gatunków na dużą skalę. Połączenie walorów przyrodniczych i krajobrazowych sprawia, że Gmina Trawniki jest miejscem idealnym dla osób szukających kontaktu z naturą.
Obszar sprzyja:
- spacerom i wycieczkom przyrodniczym
- rekreacji na świeżym powietrzu
- obserwacji przyrody, w tym ptaków
- spokojnemu wypoczynkowi z dala od miejskiego zgiełku
Formy ochrony przyrody
Gmina Trawniki wyróżnia się bogactwem przyrodniczym, które objęte jest różnymi formami ochrony.
- pomniki przyrody
– jesion wyniosły i lipa drobnolistna w parku dworskim w Struży
- korytarz ekologiczny Polesie–Roztocze (KPdC-2C)
– ważny szlak migracyjny łączący obszary przyrodnicze w skali kraju
- obszar węzłowy „Torfowiska Bilskie”
– cenny teren bagienny i źródliskowy
- kompleksy leśne
– Las Borek i Las Siostrzytowski
- planowane formy ochrony
– rezerwat „Uroczysko Jezioro”
– użytki ekologiczne: „Łąki Kępki”, „Struża”, „Wólka Kańska”, „Ewopole”
– zespoły przyrodniczo-krajobrazowe: „Meandry Giełczwi w Biskupicach”, „Dęby w Kolonii Struża”
To właśnie bogactwo wód, różnorodność siedlisk i naturalny krajobraz sprawiają, że Gmina Trawniki jest miejscem wyjątkowym i wartym odkrywania.
Można tu odnaleźć ciszę, przestrzeń i prawdziwy kontakt z naturą – odkrywając ją zarówno podczas spacerów, jak i spływów kajakowych doliną Wieprza.
Przyroda tego obszaru jest zmienna i dynamiczna – jej charakter oraz różnorodność gatunków fauny i flory zależą w dużej mierze od warunków hydrologicznych. W latach wilgotnych tereny dolinne tętnią życiem, szczególnie gatunkami związanymi ze środowiskiem wodno-błotnym.
Z kolei w okresach suszy hydrologicznej ich obecność może być ograniczona, co dodatkowo podkreśla naturalny, niepowtarzalny charakter tego miejsca.